Nhập từ khóa tìm kiếm

HẠ CALCI MÁU

HẠ CALCI MÁU

HẠ CALCI MÁU

 

I. ĐẠI CƯƠNG

Hạ calci máu là 1 bệnh hay gặp do nhiều căn nguyên gây ra. Triệu chứng của hạ calci máu xảy ra là do tăng kích thích tâm thần cơ. Nồng độ calci huyết tương từ 7-9mg/dl là mức thấp nhất có thể hiện ra triệu chứng kích thích tâm thần cơ do hạ calci máu. Hormon  tuyến  cận  giáp  (PTH:  Parathyroid  hormone)  và  vitamin  D  (1,25 (OH)2D3) có tính năng bảo trì hàm lượng calci máu và được coi như là trọng tâm bảo vệ chống hạ calci máu. 50% calci huyết tương và dịch ngoại bào ở dạng calci ion, còn lại ở dạng liên kết với albumin (40%) và các anion khác như phosphat, citrat (10%). Calci ở dạng phức hợp là chất trơ không chịu sự điều chỉnh của hormon. Chỉ có calci ion (Ca2+) liên quan đến PTH và vitamin D trong sự điều chỉnh hàm lượng calci huyết tương và dịch ngoại bào, nếu calci ion bình thường thì không có triệu chứng của rối loạn chuyển hóa calci. Hạ calci máu kinh niên có thể là thành tựu của giảm tiết PTH, thiếu vitamin D, hoặc suy giảm phản ứng tới PTH hoặc vitamin D.

Bảng 1. Hàm lượng calci bình thường trong huyết tương

Calci toàn phần

8,5 – 10,5 mg/dl

2,1 – 2,6 mmol/l

Calci ion

4,4 – 5,2 mg/dl

1,1 – 1,3 mmol/l

Calci liên kết protein

4,0 – 4,6 mg/dl

0,9 – 1,1 mmol/l

Phức hợp calci

0,7 mg/dl

0,18 mmol/l

II. NGUYÊN NHÂN

Giảm calci huyết tương có nhiều căn nguyên : suy thận, thiểu năng tuyến cận giáp, hạ magnesi máu nặng, tăng magnesi, viêm tụy cấp, thiếu vitamin D, kháng PTH, tiêu cơ vân, hội chứng phân giải u, hiếm gặp ngộ độc citrate trong truyền máu nhiều citrat. Một số thuốc có thể gây hạ calci máu như thuốc chống tăng sinh u (ciplatin, cytosin arabinossid), thuốc kháng sinh (pentamidin, ketoconazol, foscarnet), lợi tiểu quai và những thuốc chữa trị tăng calci máu.

Calci huyết tương giảm còn gặp ở người bệnh ốm nặng có rối loạn tiếp nhận gây giảm albumin huyết tương. Đôi khi hạ calci máu không tìm thấy căn nguyên .

III. CHẨN ĐOÁN

  1. Lâm sàng

Triệu chứng lâm sàng biên tập theo chừng độ và vận tốc bắt đầu : triệu chứng rất tuyệt vời trong trường hợp hạ calci máu cấp; hạ calci máu kinh niên có thể không có triệu chứng .

Khám lâm sàng cần để mắt tới những tín hiệu (1) sẹo vùng cổ (có thể liên quan đến phẫu thuật tuyến cận giáp), (2) bệnh tuyến cận giáp, (3) hạ calci máu có tính chất gia đình, (4) Thuốc gây hạ calci máu hoặc magnesi máu, (5) những điều kiện gây thiếu vitamin D, (6) phát hiện giả thiểu năng tuyến cận giáp (lùn, xương bàn tay ngắn). Hạ calci máu có thể là căn nguyên gây ra đục thủy tinh thể, vôi hóa hạch đáy (basal ganglia calcification), vôi hóa da.

Cơn hạ calci máu tuyệt vời (cơn tetany):

+  Đầu tiên người bệnh có xúc cảm tê bì đầu chi, lưỡi và quanh miệng, hẳn nhiên xúc cảm sợ hãi , mệt mỏi , hoảng sợ ; các tín hiệu đi lại không bình thường như: co thắt các nhóm cơ ở đầu chi, chuột rút hiện ra thiên nhiên hoặc khi gõ vào.

+  Đau bụng kiểu chuột rút, co rút bàn chân, nhìn đôi, đái rắt, co thắt thanh môn.

+  Dấu hiệu Trousseau và tín hiệu Chvostek dương tính. Dấu hiệu Trousseau hiện ra khi đo huyết áp và giữ ở mức cao hơn huyết áp động mạch 20 mmHg trong 3 phút. Dấu hiệu Chvostek dương tính khi gõ nhẹ vào vị trí dây tâm thần mặt phía trước dái tai 2cm.

+  Rất có thể co giật các cơ tay .

+  Các cơ co bóp không tự chủ có thể gây cử động thất thường làm người bệnh khổ cực : cổ tay gập vào cẳng tay, ngón tay gập vào bàn tay nhưng vẫn duỗi cứng, ngón tay khép vào trong – dạng hình của bàn tay người đỡ đẻ. Các tín hiệu này hiện ra nếu người bệnh thở nhanh sâu, hoặc nếu buộc ga rô cầm máu ở cánh tay.

+  Nặng hơn, ở các cơ chi dưới cũng có thể gặp: háng và đầu gối duỗi cứng, đùi khép lại, bàn chân và ngón chân duỗi tối đa.

+  Trường hợp hạ calci máu nặng dẫn tới chứng ngủ lịm, tâm thần lộn xộn, mơ hồ. Hiếm gặp co thắt cơ thanh quản, cơn đau đột ngột hoặc suy tim. Ở trẻ nhỏ, thanh môn có thể bị co thắt, gây khó thở vào, dẫn đến suy hô hấp và đôi khi tử trận .

  1. Cận lâm sàng

–  Calci huyết tương thấp dưới 8,8 mg/dl (dưới 2,2mmol/l), calci ion hóa dưới 4,48 – 4,92 mg/dl (dưới 1,12 – 1,23 mmol/l).

–  Phosphate tăng, phosphatase kiềm bình thường ;

–  PTH giảm trong thiểu năng tuyến cận giáp;

–  Hàm lượng vitamin D thấp, magnesi thấp.

–  Điện tim có thể thấy sóng QT kéo dài do ST dài, nhưng không có sóng U, sóng T và QT bình thường .

–  Chụp cắt lớp vi tính sọ não có thể thấy hình ảnh vôi hóa hạch đáy, xương đặc hơn bình thường .

  1. Chẩn đoán xác minh

–  Dấu hiệu tetany, co cứng cơ khớp (carpopedal spalms), kích thích bao quanh miệng, chân, tay; chuột rút tuỳ thuộc và cơ tay , biên tập tư tưởng .

–  Dấu hiệu Chvostek và Trousseau dương tính

–  Xét nghiệm máu: calci thấp, phosphat huyết tương tăng, phosphatase kiềm bình thường , magnesi có thể thấp.

–  Calci niệu giảm.

  1. Chẩn đoán phân biệt

–  Uốn ván (co cứng cơ toàn thân với triệu chứng trước tiên là cứng hàm, không đáp ứng khi tiêm calci tĩnh mạch).

–  Ngộ độc strychnine, mã tiền.

–  Bệnh bạch hầu, hội chứng viêm não, động kinh.

IV. ĐIỀU TRỊ

  1. Điều trị hạ calci máu cấp

1.1. Người lớn hoặc trẻ lớn (trên 6 tuổi)

–  Calci clorid hay calci gluconat 2g tiêm chậm  tĩnh mạch (20ml dung  dịch calcigluconat 10%) trong 10 phút

–  kế tiếp có thể tiêm ngày nhiều lần hoặc truyền 6g calcigluconat pha trong 500ml dung dịch Dextro 5% trong 4-6 giờ. Tốc độ truyền phải phù hợp , tránh tái diễn hội chứng hạ calci và bảo trì mức calci máu trong khoảng 8-9 mg/dl (≥2mmol/l). Lượngndịch truyền giảm dần.

–  Lưu ý:

+  Không được pha trộn calci và bicarbonate để truyền vì dung dịch kiềm làm tăng gắn calci với albumin và làm tăng độ nhạy của hội chứng.

+  Ở những người bệnh sử dụng Digoxin phải theo dõi điện tim.

+  Tiêm calci nhanh tĩnh mạch có thể gây ngừng tim, nếu tiêm ra ngoài mạch máu sẽ gây hoại tử da và đơn vị dưới da bao quanh vị trí tiêm.

1.2. Trẻ nhỏ

Trong mọi trường hợp , cần cho uống calci loại 10%, 15 ml mỗi lần, 3-4 lần/ngày hoặc hỗn dịch calcilactat 6% mỗi lần 5ml, 3-4 lần/ngày.

  1. Điều trị hạ calci máu kinh niên

–  Bồi phụ calci uống: Calcicarbonat (viên 250 hoặc 500mg)

+  Khởi đầu 1-2g/ngày.

+  Thời gian chữa trị kéo dài, uống 0,5 -1g/ngày. Calcicarbonat tiếp nhận rất chất lượng với thức ăn, kể cả với những người bệnh bị thiếu toan dịch vị.

–  Vitamin D:

+  Trường hợp thiếu vitamin D trong bữa ăn hàng ngày có thể cho uống 400-1000đv/ngày.

+  Các bệnh hạ calci máu khác trải nghiệm liều vitamin D cao hơn , liều bắt đầu n50.000UI/ngày, liều bảo trì 25.000 – 100.000 UI/ ngày. Rất có thể tăng liều trong quá trình n4-6 tuần.

+  Trường  hợp  tăng  phosphate  máu  nặng  (dưới  6,5  mg/dl),  bắt  buộc  uống phosphate trước khi uống vitamin D.

–  Calcitriol  (viên 0,25  hoặc 0,5μg)  có  tác  dụng  nhanh. Uống  liều  khởi  đầu 0,25μg/ ngày, có thể tăng liều thuốc sau 2 đến 4 tuần. Liều bảo trì từ 0,5 đến 2μg/ ngày. Calcitriol đắt hơn vitamin D, nhưng ít nguy cơ ngộ độc, đó là chọn lựa tốt nhất cho phần lớn người bệnh .

V. TIẾN TRIỂN VÀ BIẾN CHỨNG

–  Hạ calci máu tác động đến hệ tâm thần trung ương, 20% trẻ con bị hạ calci máu kinh niên phát triển thành thiểu năng trí óc . Những người bệnh hạ calci máu kinh niên do thiểu năng tuyến cận giáp hoặc giả thiểu năng tuyến cận giáp hay gặp vôi hóa hạch đáy. Bởi thế, mặc dầu không có triệu chứng nhưng hạ calci máu kinh niên vẫn dẫn tới những thất thường về hệ đi lại .

–  Tăng calci máu phát triển do thuốc: khi có triệu chứng tăng calci máu thì phải dừng calci, vitamin D và calcitriol cho tới khi calci máu trở về bình thường , bắt đầu dùng thuốc quay về với liều nhỏ. Tăng calci máu do calcitriol có thể điều chỉnh được về bình thường trong 1 tuần, nên định lượng calci huyết tương mỗi 24 đến 48 giờ. Tăng calci máu do vitamin D, trải nghiệm 2 tháng để điều chỉnh. Hội chứng tăng calci máu do vitamin D cần chữa trị bằng Prednisolon. Với những trường hợp ngộ độc vitamin D chừng độ nhẹ cần theo dõi calci huyết tương hàng tuần tới khi nồng độ calci trở về bình thường .

Item :143

Hạ calci máu là một bệnh hay gặp do nhiều nguyên nhân gây ra. Triệu chứng của hạ calci máu xảy ra là do tăng kích thích thần kinh cơ. Nồng độ calci huyết tương từ 7-9mg/dl là mức thấp nhất có thể xuất hiện triệu chứng kích thích thần kinh cơ do hạ calci máu. 

Giá sản phẩm: Liên hệ(Giá sỉ lẻ rẻ nhất Việt Nam)

Tới trang đặt hàng

Đặt hàng tại: Đặt mua thuốc trực tuyến
Trang chủ nhà thuốc: Nhà thuốc Online
Hotline: 0981 199 836

Lưu ý: Tin tức copy tại nhiều nguần khác nhau, nếu không ghi rõ nguần, mong chủ bài viết thông cảm và phản hồi lại giúp nếu tin tức có bản quyền và cần thâm nguần trích dẫn. muathuoconline.net cảm ơn các bạn

HẠ CALCI MÁU
Đánh giá bài viết

itseovn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *